«خوره» شهر‌گرایی منفی در توسعه سوادکوه/به قلم عمران اکبرنژاد/

شهرگرایی منفی به روند توسعه شهرستان سوادکوه لطمه زده است و در حال حاضر هر چند در ظاهر از زشتی آن توسط متنفذان شهری به دلیل قبح نسبی عمومی آن سخن گفته می‌شود ولی برخی اقدامات از استمرار فعالیت “خوره” شهرگرایی منفی در شهرستان سوادکوه حکایت دارد.

علاقه به شهر یا روستایی که در آن متولد شدیم بیانگر رفتار متعارف از شخصیت فرهنگی و اجتماعی است ولی مانند هر موضوع دیگر، هنگامی که در مسیر افراط و تفریط قرار گیرد دارای آسیب‌هایی می‌شود که به آن صدمه می‌زند.

«خوره» نام بیماری جسمی و نیز روانی است که در بیماری جسمی تا ده‌ها سال خود را نشان نمی‌دهد ولی به تدریج باعث تخریب می‌شود و از نظر روان‌پزشکی نیز «اختلال یکپارچگی حسی» است که با تعمیم آن به فضای اجتماعی و فرهنگی، می‌توان آن را یکی از موانع توسعه پایدار نام‌ برد.

* شهرگرایی یا روستاگرایی منفی

شهرگرایی یا روستاگرایی منفی به آن معنا است که رشد و توسعه شهر یا روستای خود را در اولویت قرار دهیم و این اولویت‌دهی به قیمت هزینه از شهرهای مجاور و اعتقاد به قانون “هدف، وسیله را توجیه می کند” مورد توجه قرار می گیرد که اگر این رقابت نا‌سالم در درون یک شهرستان باشد، عمق خسارت‌بار بیشتری را به همراه دارد.

شهرگرایی یا روستاگرایی در شهرستان سوادکوه از زمان ایجاد بخشداری در آن که از بخش‌های شهرستان قائم‌شهر محسوب می‌شد و سپس به فرمانداری ارتقاء یافت و تاکنون، ادامه دارد.

تأسیس بخشداری و فرمانداری سوادکوه با اما و اگرهای جغرافیایی درباره مکان استقرار آن آغاز شد و این گله‌گذارها هر سال ابعاد دیگری بر خود گرفت.

استقرار ادارات و نهادها و انتخاب مدیران با تأسیس فرمانداری شهرستان سوادکوه در سال 1359 همراه بود که مخالف‌ها و حمایت‌ها از آن در شهر‌های زیراب و پل‌سفید با حضور مردمی ابعاد دیگری بر خود گرفت و این روند با تأثیر‌گذاری بر بودجه‌ها، اعتبارات و تجهیزات تداوم یافت.

ایجاد فرمانداری به رقابت‌های سیاسی و اجتماعی شهرستان سوادکوه شدت بخشید و در لایه‌های مختلف ریشه دواند.

تلاش برای توسعه شهر خود با ندیده گرفتن شهرستان از مسیرهایی است که روند دست‌یابی به توسعه را با موانع مختلف و جدی روبه‌رو می‌کند و این دیدگاه با شدت و ضعف در شهرستان وجود دارد و نادیدن واقعیت به معنای نبود آن نیست و باید با پذیرش مشکل شهر‌گرایی منفی در شهرستان سوادکوه به‌دنبال حل آن گام برداشت.

*زیر سؤال‌رفتن شخصیت جمعی شهرستانی

انسجام جمعی نقش اساسی در پیشرفت دارد و کمرنگ‌بودن آن، خود را در ابعاد مختلف نشان می‌دهد که خروج طرح‌های بزرگ اقتصادی، عدم تخصیص بودجه‌هایی که می‌توانست چهره شهرستان را تغییر دهد ولی طرح مورد‌نظر با تنش اجتماعی و سیاسی روبه‌رو می‌شد و شخصیت شهرستانی و جمعی را زیر سؤال برد و میراث آن که بیکاری و ضعف جدی در ابعاد توسعه است برای سوادکوه باقی‌ماند و اگر تداوم یابد برای آیندگان باقی می‌ماند.

مردم شهرهای زیراب و پل‌سفید با اندکی کنکاش و بررسی نسبت‌های نسبی و سببی دارای ارتباط‌های فامیلی بدون واسطه و یا با‌واسطه معدود هستند که این موضوع جنبه مناسبی برای در اقلیت‌قرار‌دادن ساز‌های نا‌کوک توسعه شهرستان سوادکوه است که قصد دارند با تقویت اختلاف‌ها، به منافع محدود خود دست یابند و توسعه کلان شهرستان را فدای اهداف شهری یا بخشی خود قرار دهند و البته در این موضوع عده‌ای نا‌دانسته گام بر‌می‌دارند که باید با فعالیت‌های فرهنگی مناسب به سطح قابل قبول برای ایجاد قبح فرهنگی و اجتماعی اولویت قرار‌دادن اجزای شهرستان سوادکوه بر کلیت آن دست یابیم.

تصمیم‌های گذشته مانند استقرار فرمانداری و یا ادارات و نهاد‌ها را باید به گذشته سپرد و صرف انرژی برای تأسیس فرمانداری یا بخشداری جدید با توجه به تعداد جمعیت و نسبت جمعیتی و نیز تقلیل افق دید به منافع زود‌گذر و عدم برنامه‌ریزی کلان و آینده‌نگرانه با محوریت شهرستانی باید جای نگاه‌های ضعیف شهر‌گرایی را بگیرد و از توسعه هر کدام از شهر‌ها و روستا‌های شهرستان و یا ارتقای نیرو‌های انسانی هم‌شهرستانی در مناصب جهانی، ملی، استانی و شهرستانی خوشحال شد و از آنان برای توسعه شهرستان استمداد طلبید و این کلید‌واژه که «توسعه شهرستان سوادکوه در گرو توسعه شهر‌ها و روستا‌های آن به صورت متوازن است» باید در اولویت قرار گیرد.

* شهرگرایی منفی در سواد‌کوه به‌عنوان یکی از کلید‌واژه‌های توسعه‌نا‌یافتگی

اصرار بر استقرار واحد‌های تجاری، فرهنگی و خدماتی در شهر فلان و در صورت رد آن از دیدگاه کارشناسان ملی و استانی، اجرای گزینه خروج از شهرستان و تأکید افراطی بر این دو گزینه و عدم اندیشیدن بر گزینه‌های دیگری که منافع شهرستان در آن دیده شود از دردهای عمیق سوادکوه در توسعه‌نایافتگی است که بار‌ها در سوادکوه رخ داده است و مدیران و کارشناسان دیگری از شهر‎ها یا شهرستان‌های دیگر هستند که به‌راحتی آن طرح‌ها را در منطقه خود مستقر می‌کنند و از منافع برکاتی که نظام اسلامی در اختیار آنان قرار داده است، بهره‌مند می‌شوند و مسؤولیت اخلاقی و وجدانی بیکاری جوانان و ناهنجاری مختلف بر عهده افراد دخیل در آن است و معتقدم شهرگرایی منفی در سواد‌کوه به‌عنوان یکی از کلید‌واژه‌های توسعه‌نا‌یافتگی است.

*برخی نمونه‌های شهر‌گرایی منفی

ساخت دانشکده فنی و ساخت کتابخانه استاندارد با اعتبار حدود 8 میلیارد تومان در دولت گذشته و ده‌ها طرح و برنامه در سال‎‌های گذشته که با استقرار شهرستان آغاز شد به عنوان زخم‌هایی است که شهر‌گرایی منفی سبب خروج آن از شهرستان شد که مقصران آن در هر دو شهر زیراب و پل‌سفید در خروج ان دخالت داشتند که شهر‌گرایی منفی عامل آن بود.

حساسیت به نام یا منطقه جغرافیایی و تاریخی در شهرهای مجاور که تنش‌های کوچک و بزرگ با هم دارند از نکاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

استفاده از کلمه “شهرستان” در جایگاه سی‌ان‌جی شماره دو پل‌سفید که در ماه‌های گذشته افتتاح شد که نمونه‌ای از موفقیت اقتصادی برای توسعه شهرستان محسوب می‌شود ولی وجود نقض در تابلوی شناسایی آن، لذت این توسعه را برای شهرستان با علامت سؤال مواجه می‌کند و یا عدم درج پل‌سفید به‌عنوان مرکز شهرستان در نام‌گذاری برخی از کوچه‌های یکی از دهستان‌های شهرستان بیانگر استمرار شهرگرایی منفی در سطح شهرستان است و البته منصفانه آن است که از تلاش فرماندار شهرستان سوادکوه در دوری از این نقص و نگاه عادلانه به سطوح مختلف شهرستانی تقدیر شود که در برخی از جلسات شاهد برخورد جدی وی با دیدگاه های سطحی شهرگرایی بودیم و این نگاه باید در سطوح مدیریت شهری و بدنه ادارات و نهاد‌ها هم رسوخ یابد که در غیر‌اینصورت شاهد تداوم نگاه شهر‌گرایی منفی خواهیم بود.

*”خوره” شهرگرایی منفی در شهرستان سوادکوه

شهرگرایی منفی به روند توسعه شهرستان سوادکوه لطمه زده است و در حال حاضر هر چند در ظاهر از زشتی آن توسط متنفذان شهری به‌دلیل قبح نسبی عمومی آن سخن گفته می‌شود ولی برخی اقدامات از استمرار فعالیت “خوره” شهرگرایی منفی در شهرستان سوادکوه حکایت دارد.

استقرار واحد‌های تولیدی، صنعتی و خدماتی، تصویب و تخصیص بودجه های خرد و کلان و افق دید توسعه شهرستان سوادکوه باید بر طبق منطق توسعه منفعت شهرستانی تعریف شود و توسعه پایدار شهرها، بخش‌ها و روستاهای سوادکوه بدون تردید از مسیر توسعه شهرستانی میسّر است و اشتغال‌زایی در هر کدام از شهر‌های سوادکوه و حتی سوادکوه‌شمالی بسیار بهتر از حضور در شهرها یا استان‌های غریب است.

تبدیل رقایت بین‌شهری در شهرستان سوادکوه به رقابت شهرستان با سایر شهرستان‌ها، مقدمه‌ای برای ایجاد گستره وسیع‌تر برای توسعه است.

معتقدم، ابتدا ذهنیت‌های ما در شهرستان سوادکوه باید برای توسعه هم‌جهت شود تا گام‌هایی بعدی توسعه مستحکم‌ و اثر‌گذار برداشته شود و اگر غیر از این باشد شاهد تداوم بیکاری و توسعه‌نا‌یافتگی شهرستانی هستیم که بسترها و توانمندی‌های توسعه آن غنی است.

آنقدر به فکر پاک کردن آب کف اتاق نباشیم که بستن شیر آب را فراموش کنیم و وجود ذهنیت شهر‌گرایی منفی را باید حل کنیم تا چرخ توسعه شهرستان تند‌تر بچرخد.

مطالب پیشنهادی :

درباره نویسنده

664 مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

تمام حقوق این سایت برای © 2017 سوادکوه نیوز. محفوظ است.
طراحی و اجرا محمد یوسفی سرخی