«آچمز» حفاظت از منابع‌طبیعی و تاریخی در برابر بیکاری گسترده سوادکوه

دو‌روی سکه حفاظت از آثار تاریخی و بیکاری شهرستان سوادکوه؛ «آچمز» حفاظت از منابع‌طبیعی و تاریخی در برابر بیکاری گسترده سوادکوه/به قلم عمران اکبرنژاد/+عکس ها

«آچمز» که در شطرنج به معنای میخ‌کوب‌شدن یک مهره به دلیل شرایط ویژه حاکم بر بازی است برای حفاظت از منابع‌طبیعی و تاریخی در برابر بیکاری گسترده شهرستان سوادکوه باید با برنامه‌ریزی‌های مناسب تدبیر شود.

به گزارش سایت خبری تحلیلی اخبار سوادکوه(سوادکوه‌نیوز) و خبرگزاری فارس از شهرستان سوادکوه، غار اسپهبد‌خورشید در مسیر محور سوادکوه و در منطقه خطیر‌کوه قرار دارد و از مناطقی بود که در برابر حملات اعراب مقاومت کرد.

از دور غار‌قلعه اسپهبد‌خورشید به صورت شکافی در کوه نمایان است و در درون آن هم سازه‌هایی برای زندگی وجود داشت.

فعالیت شرکت‌های شن و ماسه در اطراف این غار‌قلعه در سال‌های اخیر حساسیت‌های علاقمندان به محیط زیست و منابع طبیعی را بر انگیخته است و به مناسبت دوم مهر‌ماه روز «غار‌پاک» گروهی از علاقمندان به طبیعیت و محیط‌زیست با همکاری اداره کل حفاظت محیط‌زیست مازندران، اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان و نمایندگان سازمان‌های مردم نهاد به همراه خبرنگاران در پای این کوه بر فعالیت معادن شن‌و ماسه اعتراض و خواستار حفاظت از محیط زیست و منابع‌طبیعی و آثار تاریخی شدند.

*49 غار بزرگ‌کشف‌شده در استان مازندران

معاون فنی اداره کل حفاظت محیط‌زیست مازندران هدف از برگزاری مراسم روز غار‌پاک در اسپهبد‌خورشید سوادکوه را راهکار‌یابی برای حمایت از غار اسپهبد‌خورشید ذکر کرد و گفت: نیاکان ما در شمال کشور با استفاده از طبیعت به عنوان پدافند‌غیر‌عامل در مقابل دشمنان ایستادگی کردند و باتلاق‌ها، جنگل‌ها و غار‌ها در این موضوع به آنان کمک کرد.

وی با بیان اینکه کوه‌خوار‌ها به عنوان خوره غار‌ها در حال فعالیت هستند و کوه‌خوار‌ها، غار‌خوار شدند، افزود: مخالف توسعه نیستیم ولی حریم غار‌ها باید حفظ شود.

علی اکبر یداللهی با اشاره به وجود 500 متری کارخانه شن و ماسه در کنار غار، خاطر‌نشان کرد: طرح حریم قانونی برای اثر تاریخی هنوز ابلاغ نشد.

وی از وجود 49 غار بزرگ‌کشف‌شده در استان مازندران اشاره کرد و اظهار‌کرد: غار اسپهبد‌خورشید دارای قدمت 300 میلیون‌ساله است و ترمیم غار به سختی انجام می‌شود و هزینه‌بر و وقت‌گیر است و بعد از تعمیر هم به حالت اولیه باز‌نمی‌گردد.

یداللهی.از لزوم مشخص‌شدن حریم غار‌ها خبر داد و اظهار‌کرد: انفجار معادن شن و ماسه به غار آسیب وارد می‌کند و حریم غار‌ها هم باید مانند جنگل‌ها و میراث فرهنگی دیگر مورد توجه قرار گیرد.

معاون فنی اداره کل حفاظت محیط‌زیست مازندران.با بیان اینکه هنوز حریم مصوب برای غار نداریم و میراث فرهنگی، نامه‌ها و پیگیری‌های خود را برای پیگیری بیشتر در اختیار ما قرار می‌دهد.

* محور باستانی در اطراف اسپهبد‌خورشید

مهدی عابدینی با اشاره به اینکه شاهد محور باستانی در اطراف اسپهبد‌خورشید هستیم، گفت: وجود برج در بالای شور‌آب، قلعه 40‌در در اوریم، قلعه وسیه‌سر با پایه دوره ساسانی که در سال 1336 هم ترمیم شد، قلعه روان‌سر، اسپهبد‌خورشید و کنگلو از آثار تاریخی این محور باستانی در سوادکوه است.

این باستان‌شناس با اشاره به وضعیت بنای مذهبی «کنگلو» در بخش مرکزی شهرستان سوادکوه، افزود: قلعه دارای شاخص‌هایی مانند ورودی سخت، قطور‌بودن دیوار قلعه و وجود فضای دفاعی است و در «کنگلو» شاهد بنای مذهبی مربوط به دوره ساسانی هستیم و نمی‌توان نام قلعه را بر آن بگذاریم.

وی با بیان اینکه در بنای مذهبی «کنگلو» شاهد وجود لاشه‌های سنگ هستیم و در گذشته با تغییر دین، معابد قبلی با لاشه‌های سنگ پوشانده می‌شد، خاطر‌نشان‌کرد: بنای مذهبی «کنگلو» آتشکده زرتشی یا مربوط به آیین مهر‌پرستی است و برای اسپهبد‌خورشید هم شاهد مقاومت ساکنان آن در برابر حمله مهاجمان بودیم که با بیماری وبای ناشی از آب شکست خوردند.

عابدینی با بیان اینکه بنایی که هزاران سال در زیر خاک می‌ماند و یا کشف نمی‌شود و با نور و فشار و فضای اطراف، تطبیق پیدا می‌کند و هنگامی که کاوش شود و از تکنو‌لوژی روز استفاده نشود در دما و نور جدید تخریب می‌شود و نگهداری یک اثر تاریخی مهمتر از کاوش آن است.

این باستان‌شناس با تأکید بر لزوم حفظ آثار تاریخی و باستانی از ثبت ملی بنای مذهبی کنگلو و غار اسپهبد‌خورشید در گذشته خبر داد.

*«آچمز» حفاظت از منابع‌طبیعی و تاریخی در برابر بیکاری گسترده سوادکوه

در بررسی وضعیت غار اسپهبد‌خورشید باید به موضوع اشتغال‌زایی، مجوز‌دار‌بودن معادن شن و ماسه و تأمین بخش قابل‌توجهی از مصالح ساختمانی و جاده‌ای استان مازندران از این معادن هم توجه کرد.

بیمه‌بودن حدود 250 نفر از فعالان کارخانه شن و ماسه در سنگ‌شکن‌های اطراف غار‌اسپهبد‌خورشید موضوع مهمی است که نمی‌توان در زمانی که بیکاری از دغدغه‌های اصلی خانواده‌ها است، از آن چشم‌پوشی کرد و شهرستان سوادکوه از یک‌طرف دارای حدود 700 اثر تاریخی، طبیعی و گردشگری است و از نظر وجود جنگل و گونه‌های متنوع درختی و گیاهی هم از شهرستان‌های برتر در استان است و از طرف دیگر از شهرستان‌هایی است که دارای رتبه‌های برتر نرخ بیکاری است و این توانمندی‌ها و موانع باید به شکل قابل‌قبولی منطبق شوند و دلسوزی برای آثار تاریخی و هویت‌ساز این شهرستان که متعلق به نوع بشر است باید به همراه بهره‌مندی اقتصادی از داشته‌های شهرستان، کاهش بیکاری و اشتغال‌زایی پایدار همراه باشد.

هر‌چند دغدغه زیست‌محیطی و فرهنگی علاقمندان به آثار تاریخی و گردشگری شهرستان سوادکوه که با حضور حدود 25 نفر در پای غار اسپهبد‌خورشید انجام شد و در گذشته هم شاهد دغدغه علاقمندان برای این غار‌قلعه بودیم، قابل تقدیر و ستایش است و به استناد یکی از نوشته‌های این گردهمایی هم «طبیعت را از گذشته به ارث نبردیم بلکه از آیندگان به امانت گرفتیم» ولی اگر از مردم برای اولویت‌بندی اشتغال یا حفاظت از آثار گذشتگان سؤال شود، اولویت به اشتغال داده می‌شود و به نظر می‌رسد تدابیر اشتغال‌زایی، حل موانع بیکاری و استفاده بهینه از توانمندی‌های شهرستان سوادکوه برای توسعه همه‌جانبه و کاهش بیکاری، کند‌تر از ابراز علاقمندی به گذشته شهرستان سوادکوه در حال انجام است و مدیران استانی و ملی در کنار دلسوزی به‌حق درباره میراث گذشتگان باید درباره وضعیت نا‌مناسب اقتصادی و اشتغال شهرستان سوادکوه هم برنامه‌ریزی کنند و این 2 موضوع در کنار هم نگریسته شود که در غیر‌این‌صورت شاهد تداوم اقدامات و دیدگاه‌های نامتوازن اقتصادی و زیست‌محیطی در شهرستان سوادکوه هستیم.

خروج بخش عمده‌ای از منافع اقتصادی جنگل‌ها و کارخانه‌های شن و ماسه از شهرستان سوادکوه و تأکید بر حفاظت از منابع‌طبیعی و تاریخی این شهرستان نیز از مواردی است که بر پیچیدگی‌ها افزوده است و انتظار بر آن است که استفاده اقتصادی بیشتری از داشته‌های طبیعی و تاریخی شهرستان نصیب مردم شهرستان سوادکوه شود و پیشنهاد می‌شود جلسات جدی کارشناسی با حضور مدیران مرتبط و افراد دغدغه‌مند در این موضوع‌ها تشکیل شود تا راهکار مناسبی برای خروج از «آچمز» (آچمز در شطرنج به معنای میخ‌کوب‌شدن یک مهره به دلیل شرایط ویژه حاکم بر بازی است) حفاظت از منابع‌طبیعی و تاریخی در برابر بیکاری گسترده شهرستان تدبیر شود.

گزارش از عمران اکبرنژاد

عکس ها: مهر علی رهنمای

 

مطالب پیشنهادی :

درباره نویسنده

603 مطلب نوشته است .

نوشتن دیدگاه

شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

تمام حقوق این سایت برای © 2017 سوادکوه نیوز. محفوظ است.
طراحی و اجرا محمد یوسفی سرخی